3. Paragrafen

In 2025 heeft er een capaciteitsuitbreiding plaatsgevonden en is er een kwaliteitsslag gemaakt binnen HR. De beoogde beweging van generalistisch naar specialistisch heeft plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd in meer inhoudelijke gerichtheid en daardoor meer kwaliteit op de HR-dienstverlening. De specialismen zijn naast HR-advisering, arbo-coördinatie en P&O administratie uitgebreid naar organisatieontwikkeling, recruitment, beleid & projecten en leren & ontwikkelen.

Er waren een aantal factoren van invloed op ons HR-beleid, namelijk:
•    de veranderende maatschappij en eisen die worden gesteld aan gemeenten en ambtenaren;
•    de toenemende complexiteit en hoeveelheid opgaven;
•    de veranderende arbeidsmarkt (krapte, vergrijzing, visie op arbeid door de jongere generatie en digitalisering).

We hebben in 2025 diverse HR-instrumenten en activiteiten ingezet om te werken aan deze thema's, waaronder: 

Toekomstbestendig functiegebouw en eerlijke, transparante beloning
Het functiewaarderingssysteem HR21 is volledig ingevoerd. Dit vormt de basis voor een eerlijk en transparant beloningsbeleid en biedt medewerkers duidelijkheid over functies en salarisschalen.

Weerbare overheid en veilige dienstverlening
De VOG-procedures zijn op orde gebracht en geoptimaliseerd. Het integriteitsbeleid en de gedragscode zijn geactualiseerd en opnieuw vastgesteld, inclusief een actualisering van de regeling ongewenst gedrag en de klokkenluidersregeling. Medewerkers zijn getraind in het omgaan met agressie, geweld en onbegrepen gedrag. Het inhuurbeleid is aangepast om te voldoen aan de Wet DBA.

Instroom personeel
In totaal zijn in 2025 61 vacatures vacant gesteld, waarvan 50 succesvol zijn ingevuld. en 11 nog openstaand. Daarbij hebben wij opgemerkt dat een aantal vacatures meerdere malen is uitgezet vanwege beperkte respons of het ontbreken van geschikte kandidaten. Voor een aantal, met name specialistische functies, hebben wij daarom recruitmentbureaus moeten inschakelen om de juiste expertise aan te trekken. Wij hebben geconstateerd dat specialistische functies aanzienlijk meer tijd, inspanning en middelen vragen om in te vullen. Dit geldt met name voor functies binnen het ruimtelijk domein, financiële functies en ICT-functies. Deze ontwikkeling bevestigde de structurele krapte in specifieke segmenten van de arbeidsmarkt en onderstreept de noodzaak van gerichte arbeidsmarktbenadering en strategische personeelsplanning.

Aantrekkelijk arbeidsvoorwaardenpakket
In 2025 zijn we met de vakbonden tot een akkoord gekomen met betrekking tot een gunstige reiskostenvergoeding woonwerk-verkeer. Hierdoor worden we op de arbeidsmarkt en bij onze bestaande medewerkers een aantrekkelijkere werkgever. Deze regeling gaat in 2026 in, evenals andere in 2025 gemaakte afspraken in de cao.

Uitbreiding strategische capaciteit
We hebben startende projectleiders,  een datateam en strategische functies toegevoegd voor versterking van de organisatiecapaciteit.

Verzuim en arbodienstverlening
De aanbesteding voor een nieuwe arbodienstverlener is succesvol afgerond. Tevens zijn afspraken aangescherpt met betrekking tot kwaliteitsverbetering van arbodienstverlening. Deze maatregelen dragen bij aan gezonde en veerkrachtige medewerkers.  

Aandacht voor medewerkers en (team)ontwikkeling
De teamgroottes zijn verkleind om teamleiders tijd en ruimte te geven voor meer individuele aandacht en goede gesprekken met medewerkers. In 2025 is besloten het opleidingsbudget te verdubbelen ten behoeve van organisatie- en leiderschapsontwikkeling en voor de ontwikkeling van teams. Hiermee versterken we vakmanschap en moedigen we professionele ontwikkeling van medewerkers aan.

Inspelen op digitale ontwikkelingen 
Inwoners en ondernemers zien veel nieuwe ontwikkelingen op het gebied van informatie(technologie) en verwachten van ons dat wij hierop inspelen. Wij volgen de ontwikkelingen en passen ze toe als dit in het belang is van de ambitie van onze gemeente. De strategie die wij hierin hanteren is die van “slimme volger”. Als basis hiervoor is flexibele automatisering nodig. Dat deden wij samen met regionale partners binnen IT Platform Twente, onze ICT-partner gemeente Hengelo, de coöperatieve vereniging Dimpact en landelijke initiatieven zoals VNG Realisatie.

Ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie, de Cloudtransitie en Common Ground werden actief gevolgd en toegepast.

Met de samenwerkende partijen zijn de volgende projecten gerealiseerd:

• In 2025 is ‘PodiumD Formulier’ geïmplementeerd. Dit product ontwikkelen wij in Dimpact-verband samen met andere gemeenten. Met PodiumD Formulier kunnen wij zelfstandig gebruiksvriendelijke e-formulieren ontwikkelen en beheren voor onze digitale dienstverlening.
• In samenwerking met IT Hengelo zijn verdere stappen gezet in de implementatie van Optimaal Digitaal Samenwerken. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen voor de vervanging van de telefoniecentrale, de migratie van netwerkschijven naar MS Teams en de vernieuwing van het intranet.
• Samen met het IT-platform Twente is gewerkt aan de doorontwikkeling van de glasvezelring (RDNG: Regioring Datanetwerk Nederlandse Gemeenten). Deze upgrade zorgt voor een toekomstbestendige en veilige vorm van connectiviteit en vormt de basis voor de internetverbinding, de aansluiting op het Diginetwerk en de onderlinge, beveiligde verbinding tussen gemeentelijke locaties.

De volgende projecten op het gebied van ICT en data hebben wij in eigen beheer uitgevoerd:

• Bij de publieksbalie is een nieuw betalingssysteem in gebruik genomen, waarmee inwoners op een veilige en betrouwbare wijze hun betalingen kunnen voldoen.
• In het vergadercentrum zijn de audiovisuele voorzieningen vernieuwd en opnieuw ingericht. Hiermee is hybride vergaderen gefaciliteerd, waardoor deelnemers zowel fysiek als op afstand kunnen deelnemen aan vergaderingen.
• De website sociaalpleinoldenzaal.nl is vernieuwd en uitgebreid met een sociale kaart, waarop Oldenzaalse organisaties in zorg en welzijn overzichtelijk en eenvoudig vindbaar zijn.
• Voor het versterken van de digitale vaardigheden van medewerkers en het bevorderen van digitaal werken binnen de organisatie hebben wij een IT-skills week georganiseerd met diverse workshops en cursussen..
• De datastrategie is vastgesteld en het team Informatisering is versterkt met medewerkers op het gebied van Data & AI.
• Er is een stevig fundament gelegd voor een datawarehouse en een lokale AI-toepassing. Hiervoor is een technisch plan opgesteld.
• Er zijn diverse projecten opgestart om data te ontsluiten, waardoor gegevens over personeel, financiën, inkoop en participatie beschikbaar zijn gekomen voor analyse en sturing.
• Er zijn verschillende dataproducten opgeleverd, gericht op onder meer:
• inzicht in jeugdproblematiek voor team Veiligheid;
• management- en stuurinformatie voor Werk en Inkomen;
• het structureren en analyseren van inkoopdata;
• inzicht in doorlooptijden voor het klanttevredenheidsonderzoek;

Adoptie en implementatie Microsoft Microsoft 365
In 2024 zijn we gestart met de implementatie van Microsoft 365 Voor medewerkers betekent dit een fundamenteel andere manier van werken. Het gehele traject hebben wij opgesplitst in 4 projecten:

1. Implementatie Office online; vervanging van de huidige office-pakketten (project afgerond)
2. Implementatie Telefonie: vervanging van de huidige telefooncentrale
3. Implementatie Samenwerkomgeving: inrichtingen van de nieuwe samenwerkomgeving
4. Implementatie Intranet; vervanging van het huidige intranet

In 2025 was de overstap gepland voor de eindgebruiker. Vanuit de gedachte zorgvuldigheid en kwaliteit voor snelheid hebben wij vertraging toegestaan.

Nieuwe informatiewetten 
In 2025 is verdere invulling gegeven aan de implementatie van de Wet Digitale Overheid (Wdo), de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en het Besluit digitale toegankelijkheid. De nadruk lag op het versterken van de digitale dienstverlening en het structureel verbeteren van de digitale toegankelijkheid. In dit kader zijn acht gemeentelijke websites en applicaties, waaronder oldenzaal.nl, de genealogiewebsite en het raadsinformatiesysteem (Notubiz), door een onafhankelijke partij getoetst aan de digitale toegankelijkheidsrichtlijnen (WCAG). De toegankelijkheidsverklaringen zijn naar aanleiding van deze audits geactualiseerd en gepubliceerd op www.toegankelijkheidsverklaring.nl, waarmee invulling is gegeven aan de wettelijke verplichtingen op dit gebied.

Voor de uitvoering van de Wmebv is het dienstverleningsplatform PodiumD ingezet voor het aanbieden van e-formulieren. Daarnaast zijn binnen het zaaksysteem eSuite optimalisaties gerealiseerd, zoals het versturen van notificaties en het terugtonen van gegevens bij digitale aanvragen. Hiermee is de digitale klantreis verder verbeterd en gebruiksvriendelijker ingericht. In het kader van de Wdo is gewerkt aan het borgen van veilige en betrouwbare digitale toegang via erkende inlogmiddelen en landelijke voorzieningen, waaronder DigiD, eHerkenning en eIDAS.

Verder zijn in 2025 voorbereidingen getroffen om het digitaal zaken doen verder uit te breiden, onder meer door het digitaal beschikbaar stellen van jaaropgaven en uitkeringsspecificaties en het digitaal kunnen doorgeven van wijzigingen bij uitkeringen. De implementatie hiervan wordt nog afgerond. De uitvoering heeft plaatsgevonden in samenwerking met andere gemeenten en ICT-leveranciers. Hiermee zijn in 2025 concrete stappen gezet richting een toegankelijke, veilige en toekomstbestendige digitale dienstverlening.

Archivering
In 2025 is verder gewerkt aan het handboek kwaliteitssysteem; dit is in concept gereed. Het handboek vormt het kader voor het informatiebeheer binnen de gemeente Oldenzaal. Het kwaliteitssysteem is niet alleen op het zaaksysteem van toepassing, maar dient als blauwdruk voor systematische kwaliteitszorg binnen de andere archiefvormende applicaties, ook voor M365. Voor Teams en OneDrive zijn bewaartermijnen ingericht en is gewerkt aan een strategie voor de aanstaande migratie en opschoning van data op de netwerkschijf. 

Voor de bewerking van het archiefblok 1990 - 2020 (177 meter) is een externe leverancier ingehuurd. Deze bewerking is in 2025 afgerond. De digitale vernietiging is in 2025, met ondersteuning van externe inhuur, uitgevoerd.

Aan de archiefbewaarplaats en de separate archiefruimte zijn klimatologische en facilitaire aanpassingen uitgevoerd. Beide ruimten zijn hiermee op orde gebracht. Zo zijn werkplekken uit de archiefbewaarplaats verwijderd en is het klimaatbeheer op orde, met in warme perioden extra aandacht voor beheersing van de omstandigheden.

In 2025 zijn we gestart met de voorbereiding van de verbouwing van het stadhuis, inclusief de benodigde aanpassing van de archiefbewaarplaats, om te kunnen voldoen aan de eisen van de (nieuwe) Archiefwet.

In 2025 heeft het team Informatiebeheer een leergang Informatiemanagement afgerond. Eind 2025 is een nota doorontwikkeling informatiebeheer besproken. Hierin is de nieuwe rol-en taakverdeling van informatiebeheer omschreven. De focus van het team informatiebeheer verschoof naar kwaliteitscontrole en advisering rondom zaakgericht werken. Ook is in navolging op het verbeterplan informatiebeheer een nieuw actieplan vastgesteld.

Financiën: rechtmatigheid en professionalisering
Ook in 2025 hebben we gewerkt aan het digitaliseren van onze planning & control-cyclus. Daarnaast zijn we gestart met het verbeteren van onze financiële control. Naast de kwalitatieve verbetering die voortkomt uit onze eigen ambitie is veranderende regelgeving, een zwaardere verantwoordingsplicht en bezuinigingsopgaven vanuit het Rijk een aanleiding geweest om hier actief op te sturen. We hebben onderzocht hoe we ons financiële controleprogramma effectiever konden inzetten en verbetermaatregelen zoals functiescheiding en periodieke monitoring van onze administratie genomen. Het uiteindelijke doel om als organisatie nog meer financieel in control te zijn is hiermee weer een stap dichterbij gekomen. 

Interne beheersing
We hebben in 2025 ervoor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering op te nemen en daarmee hebben wij invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen zoals de wetgever beoogd.

Ook in 2025 is vooruitgang geboekt in het verbeteren van de rechtmatigheid op het gebied van inkoop en aanbesteding. Om in control te zijn, is een onderzoek uitgevoerd naar het werken met een verplichtingenadministratie. De verplichtingenadministratie is nog niet geïmplementeerd. Dit wordt gepland zodra de basis hiervoor op orde is. Om in control te blijven is in samenwerking met het data-team een real-time inkoopdashboard in ontwikkeling voor wat betreft de uitgaven en andere inkoopgegevens van de gemeente Oldenzaal.

We hechten grote waarde aan duidelijke, toegankelijke communicatie met inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Ons uitgangspunt is dat informatie voor iedereen begrijpelijk en laagdrempelig beschikbaar is.

Passend bij deze uitgangspunten – en in lijn met maatschappelijke ontwikkelingen en wettelijke kaders – is het afgelopen jaar extra aandacht uitgegaan naar inwonerparticipatie. Het platform ‘Stem van Oldenzaal’ is vernieuwd en gebruiksvriendelijker ingericht. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet richting een nieuwe participatieverordening en bijbehorend beleid waarmee meer focus en duidelijkheid wordt aangebracht in de manier waarop participatie wordt georganiseerd.

Digitale toegankelijkheid bleef eveneens een belangrijke speerpunt. In 2025 is geïnvesteerd in de optimalisatie van de gemeentelijke website en de website van het Sociaal plein als digitaal startpunt voor de toegang naar het sociaal domein. Zowel inhoud als vormgeving zijn doorontwikkeld, met aandacht voor digitale toegankelijkheid en gebruiksgemak. De informatievoorziening wordt continu afgestemd op de behoeften van inwoners en ondernemers.

Het team communicatie werkte in 2025 adviserend en ondersteunend aan diverse grote en kleinere dossiers. Dit varieerde van bestuurscommunicatie, evenementenorganisatie en communicatie bij veranderingen tot crisiscommunicatie en huisstijltrajecten. Bestuur en collega’s wisten het team goed te vinden.

Invoering rechtmatigheidsverantwoording
Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording voor het eerst sinds verslagjaar 2023 is de verantwoordelijkheid voor het rapporteren over de rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen baten, lasten en balansmutaties verschoven van de externe accountant naar het college. De accountant geeft alleen nog een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Dit omvat ook een oordeel over de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.

Aanpak verantwoording onrechtmatigheden
Het college van burgemeester en wethouders legt door middel van een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening verantwoording af over het rechtmatig handelen aan de gemeenteraad. Aanvullend daarop wordt in de paragraaf bedrijfsvoering een toelichting gegeven op fouten en onzekerheden boven de door de raad bepaalde rapportagegrens. Dit is een afspraak waarbij de raad aangeeft boven welke rapporteringsgrens het college geconstateerde tekortkomingen in de rechtmatigheid in de paragraaf bedrijfsvoering moet toelichten. De raad heeft de rapportagegrens in de Financiële verordening d.d. 18 december 2023 op € 100.000 vastgesteld.

Verantwoording onrechtmatigheden
Hieronder is de toelichting opgenomen op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden en welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

Begrotingscriterium – beschrijving begrotingsonrechtmatigheid
Uit de rechtmatigheidsverklaring blijkt een begrotingsonrechtmatigheid van €14.268.000. Deze begrotingsoverschrijding past binnen het bestaande beleid van de gemeente Oldenzaal. Wij verwijzen voor een nadere analyse van de verschillen naar hoofdstuk 4.3.

Voorwaardencriterium – Niet naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen
Jaarlijks verricht de gemeente een zogenaamde spendanalyse om vast te stellen of de Europese aanbestedingsrichtlijnen aantoonbaar zijn nageleefd. Over 2025 bedraagt de onrechtmatigheid circa €580.000. Deze onrechtmatigheden zijn onderstaand weergegeven:

Actieve Openbaarmaking
De gemeente publiceert actief informatie die relevant is voor inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden, waaronder:
•    Beleidsdocumenten, zoals nota’s, rapporten en evaluaties.
•    Besluitenlijsten en vergaderstukken van de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders.
•    Informatie over subsidies, vergunningen, aanbestedingen en overheidsopdrachten.
•    Financiële documenten, zoals de begroting, jaarstukken en tussentijdse rapportages.

Deze informatie wordt beschikbaar gesteld via de gemeentelijke website, het Gemeenteblad, en andere relevante communicatiekanalen. Wij streven naar een proactieve benadering door informatie zo snel mogelijk en in begrijpelijke taal te delen met de samenleving.

Passieve Openbaarmaking
In 2025 zijn we verder gegaan met de invoering van de Woo. Als organisatie voldeden we aan het eerste Koninklijk Besluit (eerste tranche Woo). Dit besluit verplicht gemeenten om bepaalde informatie actief openbaar te maken. Het tweede Koninklijk Besluit zou medio 2025 ingaan, maar dit is uitgesteld.

Het vaststellen van een Woo-ambitie stond gepland voor het najaar van 2025, maar is uitgesteld. Ook wilden we hulpmiddelen ontwikkelen om het werken met de Woo makkelijker te maken. Daarnaast wilden we beter aansluiten bij andere veranderingen in de informatievoorziening. Ook wilden we technische voorzieningen treffen om gegevens eenvoudiger geschikt te maken voor (actieve) openbaarmaking.

Door een toename van het aantal Woo-verzoeken dat moest worden afgehandeld, is een aantal van deze plannen uitgesteld.

Passieve openbaarmaking (Woo-verzoek)
De verzoeken onder de Woo kennen een wettelijke afhandelingstermijn van maximaal 42 dagen. In Oldenzaal was de gemiddelde afhandelingstermijn in 2025 28 dagen. Het doel voor de komende jaren is om dit gemiddelde te behouden. 

Met onderstaande tabel van Woo-verzoeken vanaf 1 mei 2025 geeft de gemeente Oldenzaal een helder overzicht. In deze lijst staan alle genomen Woo-besluiten, ingedeeld per categorie. Zo worden deze besluiten overzichtelijk en gerichter openbaar gemaakt voor inwoners. 

De gemeente maakt onderscheid in de volgende soorten Woo-besluiten:

1.    Bestuur, organisatie, beleid en strategie
2.    Ruimtelijke ontwikkeling en leefomgeving
3.    Financiën en inkoop
4.    Toezicht, handhaving en veiligheid

In 2025 hebben we 44 verzoeken in behandeling genomen. Ondanks de forse stijging van het aantal Woo-verzoeken, zijn we binnen de wettelijke (beslis)termijnen gebleven.

Implementatie Woo
Regionaal namen we samen met een aantal andere gemeenten een vooropgaande rol in het delen van informatie en aanpak aan kleinere gemeenten en Woo-plichtige organisaties. We hebben de Woo-index met de verplichte informatiecategorieën gevuld. Juridische en beleidsmatige handvatten zijn opgesteld voor het in behandeling nemen van Woo-verzoeken.

De ambtelijke organisatie maakt actief gebruik van de voor de Woo aangeschafte anonimiseringssoftware. Hierdoor worden geanonimiseerde passages in documenten voorzien van een juiste markering die veilig en transparant is.

We hebben in 2025 een Woo-chatbot aangeschaft welke op termijn bedoeld is voor het verbeteren van de digitale dienstverlening. Middels deze tool kunnen inwoners openbaargemaakte Woo-informatie eenvoudig doorzoeken. Hierdoor dragen we bij aan een actieve en transparantie openbaarmaking.

Het Rijk heeft voor de actieve openbaarmaking incidentele en structurele middelen gereserveerd.

Voor de implementatie van de Woo zijn de volgende kostenposten opgenomen:

• Anonimiseringsoftware XXLLNCE (voorheen DataMask)
• Woo-bewustwording
• Opleiding, scholing, e-learning
• Ontwikkelen AI-bot voor het doorzoeken van Woo-informatie voor extern en of intern gebruik.

Het beleid betreffende de lokale heffingen is opgenomen in:

• de diverse belastingverordeningen en -regelingen;
• het coalitieakkoord 2022-2026;
• landelijke wet- en regelgeving.

Gemeenten zijn beperkt in de soorten belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de wet. Naast belastingen, heft de gemeente rechten en leges voor individuele dienstverlening aan haar inwoners. De tarieven van deze rechten en leges dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de geraamde kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. De opbrengst van deze zogeheten gebonden heffingen dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de betreffende dienstverlening maakt.  De gemeente is vrij in de besteding van de opbrengst van de ongebonden heffingen (algemene belastingen).

De lokale heffingen die in 2025 in Oldenzaal worden geheven zijn onder te verdelen in gebonden en ongebonden belastingen:

In 2025 zijn geen nieuwe langlopende leningen aangetrokken. Wel zijn in de loop van het jaar kasgeldleningen aangetrokken om de dagelijkse liquiditeitspositie te optimaliseren. Gedurende het jaar was sprake van een liquiditeitsoverschot, dat heeft geleid tot lagere rentelasten dan begroot en een verlaging van de omslagrente. Daarnaast zijn binnen het risicobeheer geen overschrijdingen vastgesteld van de limieten voor renterisico, de kasgeldlimiet en het schatkistbankieren.

Het treasurybeleid van de gemeente Oldenzaal is vastgelegd in het Treasurystatuut 2018.  Dit statuut is door het college vastgesteld in de vergadering van 5 december 2017.  Het treasurystatuut uit 2018 beschrijft de uitgangspunten en bevoegdheden die de gemeente hanteert op het gebied van financiering, beleggingen, rentemanagement, liquiditeitenbeheer en de financiële logistiek.

Deze zijn gebaseerd op de volgende doelstellingen: 

• Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten en bancaire diensten tegen acceptabele condities;
• Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s;
• Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities;
• Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van respectievelijk de Wet FIDO ,de regeling schatkistbankieren decentrale overheden, de limieten en richtlijnen van dit Treasurystatuut;
• De algemene uitgangspunten voor het uitzetten en aantrekken van middelen; 
• De gemeente kan uitsluitend ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak leningen aangaan, middelen uitzetten of garanties verlenen. De publieke taak zelf wordt niet in de Wet fido omschreven, het is de gemeenteraad die de publieke taak bepaalt.
• De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent karakter hebben en niet zijn gericht op het genereren van inkomsten door het lopen van overmatig risico;
• Het prudente karakter van de in lid 5 en 6 genoemde financiële transacties wordt gewaarborgd middels de richtlijnen en limieten van dit Treasurystatuut.

In de praktijk betekent dit dat complexe en risicovolle financieringsproducten worden vermeden. Er worden enkel onderhandse leningen aangegaan bij financiële instellingen in de euro valuta. Tijdelijke overtollige liquiditeiten worden ondergebracht bij het schatkistbankieren van de Rijksoverheid.

Het treasurybeleid heeft geen winstoogmerk. Uitgangspunt is dat alle rentelasten intern worden doorbelast aan de investeringen voor onder andere grondexploitaties, kapitaalgoederen en deelnemingen en leningen aan verbonden partijen. Hiervoor wordt jaarlijks een omslagrente bepaald waarmee een neutraal renteresultaat kan worden bereikt.

Voor de beheersing van risico’s dient de gemeente te voldoen aan een aantal limieten:

• Renterisiconorm: het totale bedrag aan langlopende schulden wat in een kalenderjaar wordt afgelost of een renteherziening kent mag maximaal 20% bedragen van de totale gemeentebegroting;
• Kasgeldlimiet: het totale bedrag van kortlopende schulden (na aftrek van vlottende middelen) mag maximaal 8,5% bedragen van de totale gemeentebegroting;
• Norm schatkistbankieren: het totale bedrag aan liquide middelen dat buiten de schatkist wordt aangehouden bedraagt niet meer dan 2% van het begrotingstotaal.

In het treasurystatuut is bepaald dat er jaarlijks in de jaarrekening verantwoording wordt afgelegd aan de raad over de treasuryactiviteiten. Voorafgaand daaraan wordt in de Paragraaf Financiering van de begroting het voorgenomen beleid toegelicht.

In dit hoofdstuk beschrijven we de uitvoering van het beleidskader. 

Het begrote rente-omslagpercentage bedroeg voor 2025 0,3% (2024: 1,25%).  Deze wordt gebruikt voor toerekening van rente aan de diverse taakvelden. De berekening op basis van de gegevens zoals in deze jaarstukken 2025 is opgenomen laat een berekende percentage zien van 0,2%. De afwijking van 0,1% zorgt voor een negatief resultaat op taakveld treasury van € 118.168. Dit resultaat ontstaat doordat de werkelijke rentelasten lager uitvallen dan begroot. In onderstaande tabel treft u de actuele berekening van de renteomslag aan. Deze wordt gebruikt voor toerekening van rente aan de diverse taakvelden. 

Algemene aspecten:
•    De gemeente heeft de beschikking over alle vastgestelde jaarrekeningen 2024  van de verbonden partijen;
•    Een groot aantal verbonden partijen heeft een primitieve-, ontwerp- of primaire begroting 2026 (en soms ook een meerjarenbegroting) beschikbaar. Voor wat  betreft  de gemeenschappelijke regelingen zijn die documenten reeds in het voorjaar van 2025 aan de gemeenteraad beschikbaar gesteld en heeft dat in 2025 niet tot indiening van een gemeentelijke zienswijze geleid. Met andere woorden, de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen kregen de instemming  van de gemeente Oldenzaal. 
•   Indien daartoe aanleiding was (is) werd (wordt) de gemeenteraad met afzonderlijke raadmededelingen of in kwartaalrapportages geïnformeerd over actuele (financiële) ontwikkelingen bij verbonden partijen.
•   Per verbonden partij wordt in deze paragraaf inzicht gegeven in het publiek - en financieel belang van de gemeente en wordt aandacht besteed aan het financieel risico en actuele ontwikkelingen. Uitgangspunt is dat de verbonden partij zelf zorgt voor borging van haar financiële risico's middels een  weerstandsvermogen. Dit om te voorkomen dat deelnemende gemeenten in verbonden partijen eventuele ongedekte financiële nadelen moeten bekostigen.

Specifieke aspecten:
In de paragraaf Verbonden partijen is per verbonden partij actuele informatie opgenomen. Per begrotingsprogramma is dit eveneens te benaderen.

In toenemende mate doen gemeenten voor de uitvoering van haar publieke taken een beroep op andere organisaties waaraan zij taken aan uitbesteden, via inkoop of subsidie of via uitvoering door verbonden partijen.

Bij verbonden partijen kan het zowel gaan om privaatrechtelijke organisaties (vaak vennootschappen) als om publiekrechtelijke organisaties (gemeenschappelijke regelingen). Voor wat betreft de private partijen gaat het om organisaties en instellingen waarover gemeenten zowel financieel als bestuurlijk zeggenschap hebben. In geval van (de publiekrechtelijke) gemeenschappelijke regelingen gaat het om samenwerkingsvormen met een rechtspersoonlijkheid.

Gemeenten blijven verantwoordelijk voor de aansturing van verbonden partijen, de controle erop en de financiële consequenties voor de eigen organisatie. Om deze verantwoordelijkheden waar te kunnen maken is het van belang dat het college en de gemeenteraad weten wat hun bevoegdheden zijn. Vanuit zowel het publiekrecht als het privaatrecht zijn kaders van toepassing voor (de samenwerking in) verbonden partijen. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en daaruit voortvloeiende richtlijnen geven specifieke voorschriften mee over zaken die verbonden partijen betreffen. Voorschrift is dat gemeenten in de paragraaf Verbonden partijen van de gemeentelijke begroting en jaarrekening de visie op en beleid over verbonden partijen opnemen. Als gemeenten een afzonderlijk door de raad vastgestelde beleidsnota Verbonden partijen hebben kan daarnaar worden verwezen. Oldenzaal heeft voor de opstelling van een Beleidskader Verbonden partijen gekozen.

Daarnaast is in de financiële verordening (artikel 21) van de gemeente vastgelegd dat het college periodiek in een beleidsnota het systeem van toezichtuitoefening op de onderscheiden verbonden partijen vastlegt en dit systeem ter kennis brengt van de raad.  Het Beleidskader Verbonden partijen 2026 beschrijft hoe de gemeente Oldenzaal omgaat met verbonden partijen, zodat op een weloverwogen manier invulling wordt gegeven aan de rollen van eigenaar (zeggenschap) en opdrachtgever (sturing).

Voor het sturen en beheersen zijn vier rollen voor de gemeente te onderscheiden:

• Gemeenteraad; kaderstelling en controlerend;
• College; opdrachtgever (sturing) en eigenaar (zeggenschap).    

Een verbonden partij is gekoppeld aan een kerntaak van de gemeente op een specifiek beleidsterrein. Dit betekent dat ook vanuit inhoudelijk(e) beleid(doelen) gestuurd wordt op de verbonden partijen.

Het doel van actieve betrokkenheid bij verbonden partijen is het:

• behartigen van het publieke belang;
• beheersen van risico’s die met verbonden partijen samenhangen;
• borgen van de continuïteit van de verbonden partij.
• De gemeenteraad is verantwoordelijk voor de kaderstelling binnen de gemeente. De gemeenteraad heeft daartoe kader stellende bevoegdheden maar ook het budgetrecht. Dit zijn twee instrumenten waarmee aan de voorkant kan worden gestuurd op inhoud/beleid en financiën. De kadernota Verbonden partijen dient als richtlijn voor het college en indirect voor de verbonden partij. Het kader Verbonden partijen is ook de grondslag voor de gemeenteraad om te kunnen controleren en al dan niet te interveniëren.

Om de controlerende rol adequaat uit te voeren maakt de gemeenteraad in de regel gebruik van de reguliere planning en control instrumenten van de gemeente en de gemeenschappelijke regelingen en de raadsmemo's  van het college.

De verbonden partijen voor gemeente Oldenzaal bestaat uit Gemeenschappelijke Regelingen (GR), Vennootschappen en coöperaties (deelnemingen), Stichtingen en verenigingen, overige verbonden partijen en overige samenwerkingen.

De verbonden partijen voeren vaak een taak uit die de gemeente ook zelf kan doen. De werkzaamheden zijn als het ware gemandateerd/gedelegeerd aan de verbonden partij. De gemeente blijft wel de verantwoordelijkheid houden voor het realiseren van de beoogde doelstellingen uit de programma's. Dus de kaderstellende en controlerende taak van de raad blijft overeind. De doelstellingen van de verbonden partij dienen dus - blijvend - overeen te stemmen met die van de gemeente en gecontroleerd dient te worden in hoeverre dit gerealiseerd wordt. 

Hieronder volgt een overzicht van alle verbonden partijen verdeeld over de categorieën: 

Gemeenschappelijke regelingen:

• Stadsbank Oost Nederland
• Omgevingsdienst Twente
• Veiligheidsregio Twente
• Samen Twente
• Recreatieschap Twente
• Crematoria Twente
• Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
• Samenwerking ICT Hengelo

Vennootschappen en coöperaties:

• Sport Oldenzaal B.V.
• Bank Nederlandse Gemeenten
• Twence Holding B.V.
• Twente Milieu N.V.
• Cogas N.V.
• Enexis Holding N.V.
• Dimpact (coöperatie)

Stichtingen en verenigingen:

• Stichting Werkprojecten Oldenzaal

Overige verbonden partijen:

• Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking (BOKSES)

Overige samenwerkingen:

• Overig

Voor de specifieke informatie per verbonden partijen verwijzen wij u naar de subparagrafen 3.5.3.1 tot en met 3.5.3.5.

In de planning – en control documenten van de gemeente wordt aandacht besteed aan de (financiële)  risico’s die de gemeente met haar verbonden partijen loopt. Voor het risicomanagement van een verbonden partij geldt dat er een juiste verhouding moet zijn tussen behartiging van het publieke belang en het te lopen risico (continuïteit van de organisatie). Risicomanagement is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van verbonden partijen zelf. Bestuurders van verbonden partijen dienen tijdig in te spelen op  ontwikkelingen en dienen risico’s in afdoende mate te beheersen. De toezichthouders moeten dit bewaken. Een sterke governance structuur en adequaat risicomanagement dat geïntegreerd is in de gehele bedrijfsvoering, dragen bij aan het “in control” zijn van verbonden partijen.

Zie ook de paragraaf 3.8 Weerstandsvermogen en risicomanagement waarin de financiële belangen in verbonden partijen en het financieel risico aan de orde komen.

Conform de nota Grondbeleid 2020 is onze strategie op het grondbeleid voorzichtig actief. Dit beleid gebruikt de gemeente om beleidsdoelen te kunnen realiseren voor de beleidsvelden:
•    wonen
•    ruimtelijke ordening
•    leefbaarheid
•    economie
•    natuur en groen
•    verkeer 
•    sociale en maatschappelijke voorzieningen

Hiervoor zijn in de nota  de volgende doelstellingen opgenomen: 
1.    Interveniëren op de grondmarkt om het feitelijke ruimtegebruik te laten aansluiten op het maatschappelijk gewenste ruimtegebruik. Dit interveniëren gebeurt zowel  kwantitatief als kwalitatief.
2.    Bevordering van de kwaliteit van het ruimtegebruik, evenals de zeggenschap die de inwoner daarover heeft.
3.    Een eerlijke verdeling van kosten en baten die ontstaan door overheidsinterventies. Zoals wijzigingen van het omgevingsplan, buitenplanse omgevingsplan activiteiten en investeringen in de openbare ruimte.

De gemeente voert een voorzichtig actief grondbeleid met de vrijheid om situationeel te schakelen naar een faciliterend grondbeleid. Bij actief grondbeleid koopt de gemeente de grond en ontwikkelt deze ten behoeve van de nieuwe bestemming. Bij faciliterend grondbeleid wordt de ontwikkeling overgelaten aan de particuliere eigenaar c.q. de ontwikkelaar. Nadat de bestemming is gewijzigd door de gemeente inclusief wettelijke kostenverhaal kan de nieuwe bestemming worden gerealiseerd door de oude eigenaar/ontwikkelaar. Ook is nog een tussenvorm mogelijk waarbij een samenwerkingsvorm wordt gezocht die het dichtst de actieve grondpolitiek benaderd.

Het grondbeleid ondersteunt het ruimtelijk beleid van de gemeente. waaronder de structuurvisie en beleidsnota's (woonvisie en bedrijventerreinenvisie).

De nota Grondbeleid maakt het mogelijk om de ruimtelijke doelstellingen te realiseren. In ons grondbeleid staan de instrumenten die de gemeente hiervoor inzet.

Strategische voorraad: verwerving en waarderingsgrondslag
Verwerving is voor Oldenzaal hét instrument bij uitstek om de regiefunctie bij de ontwikkeling van projecten te voeren. Met een eigendomspositie kan de gemeente actief sturen op de programmatische en ruimtelijke ontwikkeling. Dit alles binnen kwalitatieve en financiële kaders. 

Het waarderen op de balans van door de gemeente aangekochte gronden gebeurt tegen de waarde bij huidige bestemming. Hogere aankoopkosten dekt de gemeente voor inbreng in het grondbedrijf af. De jaarlijkse rentekosten en mogelijke extra afwaarderingen worden afgedekt uit de strategische reserve.

De zo gevormde boekwaarde blijft daarmee op niveau. 1 à 2 jaar voor de start van de werkzaamheden in het plangebied start de exploitatiefase. De gemeente maakt vanaf dat moment kosten voor de ontwikkeling (planontwikkeling, bestemmingsplanwijziging). 

Reserve strategische voorraad
De reserve strategische voorraad dekt het risico over de voorraad grond binnen het grondbedrijf die nog niet in exploitatie (productie) is. De omvang van de reserve strategische voorraad stelt de gemeente elk jaar vast. Daarbij houdt zij rekening met de toekomstige ontwikkeling van Oldenzaal. De reserve strategische voorraad is van belang om actieve grondpolitiek in praktijk te brengen. Zij staat garant voor continuïteit en consistentie. En de reserve geeft maximale politieke beleidsvrijheid voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van de stad.

Bouwgrond in exploitatie
Voor elk ruimtelijk plan stelt de gemeente een grondexploitatieberekening op. Dit is een meerjarige financiële doorrekening van de kosten en opbrengsten. Deze berekening geeft (een financieel) inzicht in het geheel van activiteiten en werkzaamheden voor: 

•    verwerving; planologische wijziging
•    het bouw- en woonrijp maken; 
•    de uitgifte van gronden.

Algemene reserve grondexploitatie
De algemene reserve grondexploitaties vormt het weerstandsvermogen om algemene risico’s te kunnen opvangen. Het volume onderhanden werk en de omvang van de risico’s begrenst de omvang van deze reserve (zie paragraaf weerstandsvermogen). 

Om algemene risico’s in beeld te brengen wordt de projectenportefeuille doorlopen en een risicoparagraaf opgesteld. Risico’s worden zoveel mogelijk gekwantificeerd. Vervolgens wordt rekening gehouden met de kans dat een risico zich voordoet. Over het resultaat hiervan wordt een minimumpercentage en een maximumpercentage toegepast omdat niet alle risico’s zich gelijktijdig voor (kunnen) doen. 

De omvang van de algemene reserve grondbedrijf bedraagt minimaal:
•    1% van het volume aan onderhanden werk; 
•    15% van de omvang van de risicoparagraaf van het Grondbedrijf; 
•    en een risicobuffer van €500.000. 

De omvang van de algemene reserve grondbedrijf bedraagt maximaal: 
•    2% van het volume onderhanden werk; 
•    en 30% van de omvang van de risicoparagraaf van het Grondbedrijf.

Verliesneming
Soms heeft een project (bij de start of tijdens de loop van het project) geen sluitende grondexploitatie. Dan dekt de gemeente het tekort direct af uit de algemene reserve grondexploitatie.

Voor (deel)gebieden binnen het Masterplan Oldenzaal Centraal geldt dezelfde handelswijze. Alleen deze kosten worden gedekt uit de bestemmingsreserve Oldenzaal Centraal.

Resultaatneming
Soms sluit de gemeente een grondexploitatie af met een positief resultaat. Dit resultaat brengt de gemeente dan naar de algemene reserve grondexploitatie. Ditzelfde geldt voor tussentijdse winstnemingen. 

(Tussentijdse) winstnemingen worden gedaan op basis van de wettelijk voorgeschreven ‘percentage of completion’ methode (POC). De gemeente neemt naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst:
•    wanneer de gemeente kosten heeft gemaakt;
•    en opbrengsten realiseerde;
•    en voldoende geld in de grondexploitatie resteert voor het afdekken van risico’s in het project.

Reserve Oldenzaal Centraal (OC)
De reserve Oldenzaal Centraal is gevormd voor het herinrichten van de stationsomgeving. Het is een omvangrijk stadsvernieuwingsproject met een substantieel financieel tekort. Daarom vormde de gemeente een aparte reserve zodat realisatie mogelijk wordt. 

De reserve Oldenzaal Centraal wordt gevoed met maximaal €2  miljoen per jaar. Alleen als en voor zover het bedrijfsresultaat en de ondergrens van de algemene reserve dit toelaten. Om ongelimiteerde reservevorming te voorkomen heeft de Raad een plafond vastgesteld. Dit plafond ligt in 2025 op €6,5 miljoen vrij besteedbaar. Toevoeging aan de Reserve Oldenzaal Centraal vindt plaats op basis van het Cascademodel vanuit de Algemene Reserve Grondexploitatie

Planontwikkeling van het gebied aan de noordzijde van het spoor resteert nog. Dit betreft het gebied van het Landreben tot de parkeervoorzieningen bij het station. Daarnaast kunnen zich bij de realisatie van de ontwikkeling aan de zuidzijde van het spoor nog tegenvallers voordoen. Voor deze beide situaties kan de gemeente de reserve Oldenzaal Centraal inzetten. 

Reserve Jufferbeek Noord (JN)
In de kadernota 2022 besloot de gemeenteraad om geld in de bestemmingsreserve strategische voorraad te reserveren. Met dit geld kan de gemeente starten met verwerven van grond in het gebied “Ontmoeten en verbinden”. Op deze wijze kan de gemeente ook deze locatie actief ontwikkelen. Daarnaast kan de gemeente met dit geld overgaan tot gelegenheidsaankopen in overige delen van het plangebied.

De gemeente stelt een werkkapitaal van €500.000 per jaar beschikbaar. Dit zet de gemeente in voor:

•    strategische grondaankopen;
•    optimalisatie van (verkeer en water) voorzieningen; 
•    het afdekken van tekorten bij planvorming en/of verwerving

Ultimo 2024 zat voor Jufferbeek Noord €3.344.000 in deze reserve. In 2025 is daar €500.000 aan  toegevoegd, na bestemming van het resultaat grondbedrijf , conform de cascade.

Voordat de realisatie van een fase start, dekt de gemeente eventuele tekorten van die fase volledig af. 

Cascademodel

Voor de schematische voorstelling van de geldstromen binnen het grondbedrijf geldt het cascade-model. 

Afsluiting complexen

De gemeente sluit grondexploitaties af in de jaarrekening, wanneer:
•    de gemeente alle grond heeft verkocht;
•    en goed overziet welke werken de gemeente nog moet uitvoeren. 

Voor de nog uit te voeren werken hevelt de gemeente de middelen over naar het grondexploitatie-complex “nog af te werken exploitaties”.

Vennootschapsbelasting (VpB)

De gemeente is vennootschapsbelastingplichtig: 
•    voor activiteiten waarin zij deelneemt aan het economisch verkeer;
•    en waarbij zij zich als fiscale onderneming opstelt.

Over de fiscale winst betaalt de gemeente belasting. Het leveren van bouwgrond is VpB-plichtig. 

Nieuwe grondexploitatiecomplexen brengt de gemeente fiscaal in met een taxatie van de marktconforme waarde. Landelijk bestaat er discussie of dat de meest geëigende manier is. In de algemene risicoreserve neemt de gemeente dit risico mee. 

De markt voor bouwgrond

De vraag naar bouwgrond bleef het afgelopen jaar groot. Daarbij stegen per saldo de kosten voor de realisatie van de bebouwing bij de initiatiefnemers:

De hypotheekrente daalde weliswaar licht, echter bouwkosten bleven hoog door onder andere de grote vraag naar bouwgrond en de voortdurende oorlog in Oekraïne. Daarnaast zijn door allerlei ontwikkelingen meer onderzoeken nodig, denk bijvoorbeeld aan stikstof

In enkele gevallen was dit voor initiatiefnemers reden om de plannen aan te passen of om geopteerde kavels aan de gemeente terug te geven. Dit speelde met name voor enkele bedrijfskavels op bedrijventerrein Jufferbeek Zuid, waar ook de netcongestie op het elektriciteitsnetwerk belemmerend werkte.

Markt voor woningbouwkavels

Het afgelopen jaar zette de gemeente verder in op versnelling van de ontwikkeling van woningbouwlocaties. In 2025 is hieraan invulling gegeven door versnelling op de planning van 3 grotere woningbouwlocaties. Dit heeft in 2025 concreet geleid tot praktische realisatie en afronding van 303 woningen in ‘Gebied 9’ in de Graven Es. Het complex zal in 2026 worden afgerond en afgesloten. Complex 210 ‘De Graven Es Gravenweide’ (45 grondgebonden eengezinswoningen in projectmatige bouw en particulier opdrachtgeverschap) is inmiddels volop in aanbouw. Een deel van deze projectkoopwoningen wordt inmiddels al bewoond. Medio 2025 waren de overige 15 kavels voor particulier opdrachtgeverschap nagenoeg verkocht. Complex 211 ‘De Graven Es Gravenbeek’ (190 woningen incl. woonwagens) wordt ontwikkeld ten behoeve van woningbouw in de vrije sector en sociale huur. De bebouwing is voor zowel vrijstaande woningen en twee onder een kap woningen en rijwoningen en appartementen. De locatie is volledig bouwrijp en wordt in gedeeltes uitgegeven. De verkoop verloopt gestaag.

Om de risico’s van bijvoorbeeld een dalende marktvraag in te perken is het noodzakelijk om plannen in fases te ontwikkelen. 

Markt voor bedrijfskavels

Met name op bedrijventerrein Jufferbeek Zuid ontstond in 2025 vertraging in de uitgifte van kavels. 

De problematiek voor stikstof en de netcongestie blijft daarbij een vertragende factor. Mede als gevolg hiervan werd een deel van de geopteerde kavels op het bedrijventerrein teruggegeven. De vertraging in uitgifte kan verder verklaard worden door de gewijzigde selectiecriteria ten behoeve van de uitgifte van 4 bedrijfskavels. Gezien de mogelijke interesse in de bedrijfskavels en de kwaliteit die de gemeente op Jufferbeek Zuid en voor Oldenzaal wil realiseren, zijn de selectiecriteria op “kwaliteit van de plannen” gebaseerd. Aan de hand van de selectieprocedure en de hiervoor te hanteren selectiecriteria vindt de selectie van een koper plaats. De koper met de meeste punten krijgt de bedrijfskavel toegewezen.

Het totaal aantal beschikbare uitgeefbare kavels bedroeg ultimo 2025 5 kavels. Er is op dit moment veel belangstelling voor bedrijfskavels op bedrijventerrein Jufferbeek Zuid. Maar bovengenoemde ontwikkelingen zorgen ook voor meer onzekerheid over het moment van afname van de kavels. De gemeente gaf de meest courante kavels inmiddels uit. De verkaveling van het bedrijventerrein maakt dat nieuwe bedrijfsvestigingen zich soms wat meer naar de situatie moeten plooien. Bijvoorbeeld door een hogere prijs voor een zichtlocatie te betalen en aan hogere beeldkwaliteitseisen te moeten voldoen. 

Risicomaatregelen grondbedrijf Oldenzaal

De effecten van een eventuele crisis op de woningmarkt worden pas na enige vertraging zichtbaar. Op dit moment is de behoefte aan woningen in Oldenzaal nog onverminderd groot. Gefaseerde woningbouw beperkt het risico. De woningmarkt of de behoefte aan bedrijfskavels kan zich nadelig ontwikkelen. Het financiële effect voor de gemeente hiervan is het grootst voor de grondexploitatiecomplexen waarvoor nog veel werk uitgevoerd moet worden en nog uit te geven bouwgrondkavels beschikbaar zijn:    

·       Bedrijventerrein Jufferbeek Zuid

·       Oldenzaal Centraal Stakenbeek 2^e fase

·       Gravenbeek

·       Saasvelderlaan/Kaltersweide.

De gemeente houdt in alle complexen rekening met project specifieke risico’s. Maar in bovengenoemde complexen wordt rekening gehouden met vertraging in de uitgifte door netcongestie, de hoeveelheid woningbouwkavels die op de markt komt en de grote oppervlakte van de kavels in het geval van bijvoorbeeld Kaltersweide. Door de vertraging stijgen ook nog te maken kosten. Daarnaast bevat de algemene reserve grondbedrijf een bedrag voor markt- en conjunctuurrisico’s. Met deze laatste risicopost ondervangt de gemeente ook risico’s op inkomstenderving.

1.1.1   Actuele prognose van de te verwachten resultaten van de bouwgrond in exploitatie

Per grondexploitatiecomplex ramen wij kosten en/of opbrengsten voor de looptijd van het project. Deze ramingen delen we op in jaren. Soms maken we in een jaar meer kosten dan begroot. Dan resteren minder kosten voor de volgende jaren. En andersom geldt hetzelfde wanneer we minder kosten maken dan begroot. En ditzelfde geldt voor de opbrengstenkant.

Vanaf 31-12-2025 bedragen de nog te maken kosten voor de complexen bouwgrond in exploitatie (op basis van de exploitatieopzetten 2025) € 16,3 miljoen. De opbrengsten bedragen € 32,7 miljoen. Naar verwachting kan in de totale complexen nog een resultaat worden behaald van € 6,7 miljoen. Het verschil is de boekwaarde (de gerealiseerde kosten en opbrengsten).

Gerealiseerde kosten en opbrengsten van de bouwgrond in exploitatie 

Boekwaarde 1-1-2025:                                        +                   €  2.163.000

Boekwaarde 31-12-2025:                                   +                   €  1.731.000

Openbare ruimte
Het onderhoud van de openbare ruimte wordt uitgevoerd op het vastgestelde basiskwaliteitsniveau, zoals opgenomen in de diverse uitvoeringsprogramma’s voor de openbare ruimte. De werkzaamheden bestaan uit klein en verzorgend onderhoud, calamiteitenonderhoud en planmatig groot onderhoud. 

De uitvoering van onderhoudsprojecten is in 2025 minder sterk beperkt door de beschikbare financiële middelen, maar vooral door capaciteitsvraagstukken, participatietrajecten met bewoners en externe afhankelijkheden (zoals werkzaamheden van nutsbedrijven en afstemming met andere projecten). Deze factoren leiden tot langere voorbereidingstijden en fasering van projecten over meerdere jaren. Hierdoor worden een aantal onderhoudsprojecten later uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland.

Financieel vertaalt dit zich in een verschuiving van middelen tussen begrotingsjaren. De realisatie in 2025 wordt beïnvloed door zowel budgetoverhevelingen uit voorgaande jaren als doorschuiving van middelen naar een volgend boekjaar. In 2025 zijn werkzaamheden uitgevoerd die oorspronkelijk in eerdere jaren waren gepland. Tegelijkertijd is een deel van de geplande werkzaamheden nog niet tot uitvoering gekomen, waardoor de bijbehorende middelen worden overgeheveld naar het volgende jaar.

Per saldo is hierdoor sprake van een toename van de uitvoeringsachterstand binnen het onderhoudsprogramma. Voor toekomstige projecten wordt, waar mogelijk, gewerkt met een fasering in voorbereidingskredieten en uitvoeringskredieten, zodat beter kan worden aangesloten bij de werkelijke doorlooptijd van projecten. De verwachting is dat deze tijdelijke uitvoeringsachterstand in de komende jaren kan worden ingelopen, mede doordat de financiële middelen voor de geplande maatregelen reeds beschikbaar zijn gesteld.

De gemeente Oldenzaal heeft in 2025 vanuit haar verschillende programma’s diverse prestaties en ambities gerealiseerd waarbij kapitaalgoederen zijn ingezet.  Investeringen in wegen, verkeer,  riolering,  civiele kunstwerken zijn onontbeerlijk voor de economische ontwikkeling van Oldenzaal. Investeringen in straatverlichting en de inrichting en onderhoud van het openbaar groen leveren een belangrijke bijdrage aan de (veiligheids)beleving.  Daarnaast blijven we investeren in speelvoorzieningen en sportaccommodaties zodat de inwoners van Oldenzaal kunnen bewegen in hun vrije tijd.  En blijven we investeren in (school)gebouwen. Allemaal voorbeelden van kapitaalgoederen die van groot belang zijn bij het realiseren van de prestaties en ambities. 

Vanuit de zorg voor een structureel goed, veilig, efficiënt, duurzaam en milieubewust leef-, werk-, woon- en verblijfmilieu voor de inwoner investeren we jaarlijks veel geld in het onderhoud van kapitaalgoederen. Met beheer en onderhoud zorgen we ervoor dat de verschillenden kapitaalgoederen hun geplande levensduur halen en er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt. 

In de begroting 2025 is het operationele en financiële beleidskader weergegeven voor het onderhoud en beheer van de kapitaalgoederen. Deze paragraaf geeft inzicht in de realisatie van het beleid en de daaruit voortgevloeide financiële consequenties over het jaar 2025.