2. Programmaverantwoording

Oldenzaal wil een toegankelijke gemeente zijn: digitaal bereikbaar waar het kan, persoonlijk en benaderbaar waar dat nodig is. Dienstverlening en veiligheid vormen samen de basis voor een betrouwbare overheid die dicht bij onze inwoners staat. In dit programma werken we aan een toegankelijke, begrijpelijke en toekomstbestendige dienstverlening én aan een veilige woon-, werk- en leefomgeving voor iedereen.

Met dit programma bouwen we aan een gemeente die betrouwbaar, toegankelijk en veilig is. Een gemeente die doet wat ze zegt, en waarin inwoners zich gehoord, geholpen en beschermd voelen.

Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden:

• Bestuur;
• Burgerzaken;
• Crisisbeheersing en brandweer;
• Openbare orde en veiligheid.

Dit programma draagt bij aan de volgende Global Goals: 

In 2025 heeft de bedrijfsvoering uitvoering gegeven aan de ambities uit Programma 1. We hebben gewerkt aan een betrouwbare en toegankelijke gemeente met een duidelijk gezicht: digitaal waar het kan en persoonlijk waar dat nodig is. Daarmee is de dienstverlening verder afgestemd op de behoeften van inwoners en ondernemers.

Toegankelijke en eigentijdse dienstverlening
De digitale toegankelijkheid is vergroot. Circa 150 brieven zijn herschreven in direct duidelijke taal en op meerdere websites zijn toegankelijkheidsaudits uitgevoerd. Inwoners kunnen producten digitaal afnemen conform de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer die per 1 januari 2026 in werking treedt. De vervanging van de telefooncentrale door over te stappen op bellen via Microsoft Teams 365 heeft vertraging opgelopen en staat gepland voor begin 2026. Met tijdelijke extra inzet is aangesloten op de paspoortpiek zodat de dienstverlening op niveau bleef.

Ook de afhandeling van digitale aanvragen heeft nadrukkelijk aandacht gekregen. Ruim 40 online formulieren zijn vervangen door nieuwe varianten die gebruiksvriendelijker en flexibeler zijn ingericht. Waar mogelijk is gewerkt vanuit het zaak-afhandelsysteem met notificaties, reminders en duidelijke deadlines. In elk team is een expertgebruiker aangewezen die actief toeziet op de afhandeling van openstaande of niet toegewezen terugbelverzoeken en zaken signaleert waar actie nodig is. De interne bereikbaarheid via telefonie en e-mail is getoetst met steekproeven.

Participatie is beter gefaciliteerd door medewerkers te ondersteunen bij het vormgeven van zorgvuldige participatieprocessen. Het participatieplatform is geëvalueerd en de voorbereidingen zijn gestart om www.stemvanoldenzaal.nl te vervangen zodat deze beter aansluit bij onze werkwijze. Ten aanzien van het vernieuwen van het stadhuis is een multidisciplinaire projectgroep gestart. Voorstellen voor de verbouwing zijn uitgewerkt en de tijdelijke huisvesting is voorbereid. De raad heeft met deze plannen ingestemd. Met gemeenten Dinkelland en Tubbergen is verkend wat nodig is voor een toekomstbestendige informatievoorziening en of intensievere ambtelijke samenwerking wenselijk is. De gemeenteraad is over de uitkomsten van dit onderzoek geïnformeerd. Dit heeft ertoe geleid dat wij ons op het gebied van informatiemanagement oriënteren op de bestaande ICT-samenwerking met de gemeente Hengelo.

Gesprekken en nader onderzoek zijn hiervoor gestart.

Integrale aanpak van ondermijning
Veiligheid blijft een belangrijke speerpunt. In samenwerking met partners is de aanpak van ondermijning voortgezet, zijn integrale controles uitgevoerd en zijn waar nodig bestuursrechtelijke maatregelen getroffen.

Een zichtbaar en regionaal aansprekend resultaat is de realisatie van het Ondermijningshuis. In deze setting wordt op indringende wijze inzichtelijk gemaakt hoe de bovenwereld en onderwereld met elkaar verweven raken. Professionals en bestuurders krijgen hier concreet inzicht in de werkwijze van criminelen en in signalen die duiden op ondermijnende criminaliteit. Het Ondermijningshuis heeft bijgedragen aan versterkte bewustwording en een gezamenlijke regionale aanpak.

Daarnaast is in Oldenzaal de Ondermijningsloods op de gemeentewerf geopend. Deze richt zich specifiek op ondernemers en bedrijventerreinen en laat aan de hand van praktijkgerichte thema’s zoals drugslabs, arbeidsuitbuiting, misbruik van logistieke ketens en nepgoederen zien hoe ondermijning zich in de dagelijkse praktijk manifesteert. Door samenwerking met onder meer Douane, Politie, Platform Veilig Ondernemen, Bureau Drugszaken, REACT en het Kenniscentrum Mensenhandel Twente is de bewustwording vergroot en is het handelingsperspectief voor ondernemers versterkt.

Versterking van zorg en veiligheid
De regionale aanpak mensenhandel heeft geleid tot een structurele versterking van de gemeentelijke organisatie. Met de aanstelling van twee aandacht-functionarissen is de verantwoordelijkheid binnen zorg en veiligheid duidelijk belegd en is de interne coördinatie verbeterd. De meldroute mensenhandel is actief onder de aandacht gebracht en door gerichte bewustwordingsactiviteiten en aansluiting bij regionale mensenhandel tafels is de signaleringskracht binnen de organisatie aantoonbaar vergroot.

De beleidsregel Bibob is vastgesteld. De verdere inrichting in het nieuwe zaaksysteem vindt plaats in 2026. Daarnaast is ingezet op het tegengaan van heling via controles bij opkopers.

De verbinding tussen zorg en veiligheid is verder verstevigd door optimalisatie van vroeg-signalering bij jeugd tot en met 23 jaar en door versterking van netwerken rond personen met onbegrepen gedrag met een belangrijke rol voor de Wijk GGD.

Veilige publieke dienstverlening
Met het project Veilige Dienstverlening is een belangrijke stap gezet in het borgen van een veilige werkomgeving voor medewerkers en bezoekers. Het agressie-protocol is geactualiseerd en vereenvoudigd met nadruk op preventie en gezamenlijke normstelling. Structurele trainingen zijn geborgd zodat medewerkers beter toegerust zijn om te de-escaleren en adequaat te handelen bij incidenten. Fysieke en organisatorische maatregelen zoals alarmvoorzieningen, inzet van het interventieteam en duidelijke afspraken over nazorg, zorgen ervoor dat veiligheid blijvend is verankerd in de organisatie.

Weerbaarheid en crisisvoorbereiding
De weerbaarheid tegen ondermijning is verder verhoogd door uitvoering te geven aan de actiepunten uit de RIEC-weerbaarheidsscan uit 2024 en bewustwording binnen de organisatie te vergroten. Tot slot is onder regie van de Veiligheidsregio verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de regionale crisisorganisatie waardoor gemeentelijke functionarissen goed voorbereid zijn op hun rol in crisissituaties.

De uitgebreide financiële analyse van het programma is opgenomen in hoofdstuk 4.5.Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025.

Toelichting bij de verplichte indicatoren:                                
1.    Formatie betreft de toegestane formatie in aantal fte van het ambtelijk apparaat per 1.000 inwoners op basis van de begrote salarisstaat;                            
2.    Bezetting betreft het werkelijk aantal fte dat werkzaam is;                            
3.    Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel, organisatie-,  huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten 
        e.d. voor de  uitvoering van de organisatorische zaken;                         
4.    Externe inhuur betreft het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever door een private organisatie
        met winstoogmerk, zonder dat daar een  arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt;          5.    Overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces;                            
6.    Verwijzingen Halt betreft het aantal verwijzingen naar Bureau Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar;                            
7.    Winkeldiefstallen betreft het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners;                            
8.    Geweldsmisdrijven betreft het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners;                            
9.    Diefstallen uit woningen betreft het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners;                            
10.  Vernielingen en beschadigingen betreft het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners.                

Binnen het programma zijn de volgende actuele beleidstukken aan de orde:

Binnen het programma zijn de volgende gemeenschappelijk regelingen, bestuursovereenkomst of deelnemingen van toepassing. Voor een gedetailleerde uiteenzetting verwijzen wij u naar de toelichting bij 3.5 Paragraaf verbonden partijen. 

We willen een gezonde, circulaire, klimaatrobuuste, energieneutrale, aantrekkelijke en levendige stad zijn. Dat heeft gevolgen voor het gebruik en de inrichting van de openbare ruimte. Deze ambitie doen we samen met inwoners, bedrijven en verenigingen in Oldenzaal. In dit programma maken we concreet wat onze ambities, doelen en maatregelen zijn voor de komende periode. 

Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden:  

• Parkeerbelasting 
• Riolering 
• Verkeer en vervoer 
• Afval 
• Parkeren 
• Milieubeheer 
• Openbaar groen en (openlucht) recreatie 
• Begraafplaatsen en crematoria 

Dit programma draagt bij aan de volgende Global Goals: 

Er komen veel veranderingen op ons af. We werken samen aan een gezonde, duurzame, energie-neutrale en klimaatbestendige toekomst. Hierbij gebruiken we de kracht van onze inwoners, bedrijven en verenigingen om dit mogelijk te maken. De manier waarop onze openbare ruimte wordt ingericht en gebruikt, speelt een cruciale rol. 

Het klimaatakkoord is leidend
We zijn gestart met de ontwikkeling van het Warmteprogramma voor Oldenzaal. Welke wijk gaat per wanneer van het aardgas af en welke duurzame energiebron komt daarvoor in de plaats? Dit doen we in samen met de gemeenten in Noordoost Twente. In 2026 is hier een participatietraject voor ingericht. 

Vanuit de routekaart maatschappelijk vastgoed is Sportpark ’t Venterinck verduurzaamd. Het aardgasloos maken en LED-verlichting toepassen levert een reductie van 80% van de CO2-uitstoot op. Daarnaast zijn plannen gemaakt voor de verduurzaming van onder andere de vernieuwbouw van het stadhuis, de gemeentewerf, sporthal De Thij en gymzaal Lyceumstraat.

2025 was een jaar van verdere ontwikkeling binnen de circulaire economie (CE). Het uitvoeringsprogramma CE voor Oldenzaal is in voorbereiding. Het regionale samenwerkingstraject binnen Twente verloopt daarbij iets langzamer dan vooraf voorzien. Tegelijkertijd zijn op lokaal niveau concrete stappen gezet. Bij milieupleinen zijn maatregelen genomen om dumpingen en bijplaatsingen te voorkomen, zoals het plaatsen van containertuintjes en flyers huis-aan-huis. Ook zijn kwaliteitsrondes uitgevoerd met onder andere BOA’s en betrokken collega’s bij onze inwoners. Deze inzet heeft geleid tot verbeterd aanbiedgedrag en een verbeterde kwaliteit van de ingezamelde grondstofstromen, waardoor hergebruik beter mogelijk is.

Meer ruimte voor water en natuur in en om de stad
In de gesprekken over de inhoud van de omgevingsvisie komt het belang van water en natuur in en om de stad nadrukkelijk aan de orde. Binnen de trajecten voor het Singelpark en het wijkverbeterplan Glinde-Hooiland zijn mooie groene ontwerpen in ontwikkeling. In Glinde-Hooiland is park Het Waterrijk gerealiseerd. Met veel participatie van inwoners is een extra grote waterberging in parkachtige setting gemaakt. Het omgekeerd ontwerpen is in deze projecten toegepast. Maar ook de vergroening van de Deurningerstraat is op deze manier ontworpen.

In de nieuwe waterfoto van Oldenzaal (de Systeemanalyse Stedelijk Water SSW) zijn de knelpunten onderzocht die door klimaatverandering extra risico lopen. Deze knelpunten zijn vertaald naar maatregelen in het Water en Klimaatadaptatie Programma (WKP). Het WKP is nog in ontwikkeling en zal in 2026 aan de gemeenteraad worden aangeboden.

Voor het verhogen van bewustwording zijn de nodige trajecten uitgevoerd. Denk aan het NK Tegelwippen (11^e van NL kleine gemeenten), X projecten-Groen er maar op los 2025, de Groenmarkt en de inzet van de Groenblauwe Tuinsubsidie.

Een goed bereikbare en verkeersveilige stad met minder uitstoot
Aandacht voor verkeersveiligheid is een continu proces. Een analyse op het langzaam-verkeersnetwerk is nodig om veilige, logische en aantrekkelijke routes te creëren om daarmee mobiliteitsdoelen te behalen en inzicht te verkrijgen in knelpunten. Knelpunten zijn opgenomen in het MJUP en worden, waar mogelijk, gecombineerd met andere projecten.

Snelheidsbeperking levert een belangrijke bijdrage aan de verkeersveiligheid. De snelheid op de Bleekstraat is verlaagd naar 30 km/u. Bereikbaarheid van Oldenzaal gaat verder dan het centrum of de binnenstad. Bedrijventerreinen zijn zeker zo belangrijk. Met de Provincie Overijssel zijn gesprekken gevoerd over het aanleggen van bushaltes aan de N342 ten hoogte van de Hazewinkelweg. Met een aantal grote bedrijven worden gesprekken gevoerd voor de aanschaf van bedrijfsfietsen om het bedrijventerrein toegankelijker te maken vanaf de bushaltes aan de N342 en Enschedesestraat.

De uitgebreide financiële analyse van het programma is opgenomen in hoofdstuk 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025.

Toelichting bij de verplichte indicatoren:

1.  Omvang huishoudelijk restafval betreft de kilogrammen ingezameld niet gescheiden huishoudelijk afval per inwoner

      2. Hernieuwbare elektriciteit betreft de procentuele hoeveelheid elektriciteitsverbruik die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa

Binnen het programma zijn de volgende actuele beleidstukken aan de orde:

Binnen het programma zijn de volgende gemeenschappelijk regelingen, bestuursovereenkomst of deelnemingen van toepassing. Voor een gedetailleerde uiteenzetting verwijzen wij u naar de toelichting bij 3.5 Paragraaf verbonden partijen. 

Oldenzaal is een gastvrije stad, goed bereikbaar en aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers. De binnenstad is het kloppend hart van de stad. We zetten in op versnelling van woningbouw om plek te geven aan mensen die in Oldenzaal willen (blijven) wonen en bieden ruimte aan ondernemers die ons economisch klimaat versterken. 

Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden:  

• Economische ontwikkeling 
• Grondexploitatie niet-bedrijventerreinen 
• Fysieke bedrijfsinfrastructuur 
• Wonen en bouwen 
• Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 
• Musea / Cultureel erfgoed  
• Ruimtelijke ordening 

Dit programma draagt bij aan de volgende Global Goals: 

Binnenstad
In 2025 is het aantal bezoekers aan de binnenstad opnieuw gestegen. Daarnaast is er sprake van een lichte toename van de winkelleegstand. De samenwerking met de Stadsnoabers blijft constructief. In het afgelopen jaar is de inrichting van de Deurningerstraat vernieuwd en is het openbaar en rolstoelvriendelijk toilet in gebruik genomen. Daarnaast zijn het Topsport-pand en de uitloper van de Vijfhoek gesloopt in het kader van de herontwikkeling van het Singelpark en de Langestraat en omgeving.

2025 was het jaar van Huttenkloas, met diverse activiteiten in de binnenstad. Ook zijn meerdere initiatieven mogelijk gemaakt via het Actieprogramma Binnenstad Oldenzaal, waaronder gevelverbeteringen en een aantrekkelijke aankleding van de binnenstad tijdens evenementen. Een bijzondere erkenning dit jaar was het winnen van de prijs voor Beste Horecaplein van Twente.

Wonen
Samen met onze woonpartners hebben we gewerkt aan het verder uitvoeren van de Woonagenda Oldenzaal. We ontwikkelden de ontwerp-omgevingsvisie Oldenzaal, die we gelet op de ontstane commotie hebben ingetrokken. We hebben 115 woningen bouwvergunningen afgegeven en leverden 35 nieuwbouwwoningen op, waaronder de laatste woningen in Gravenweide. Daarmee geven we invulling aan onze ambitie om 1.000 woningen in de periode 2021-2030 te bouwen.

We hebben voor de sleutelprojecten Stakenbeek 2e fase, Gravenbeek en Langestraat de realisatie van de nieuwbouw verder voorbereid. We hebben Gravenbeek bouwrijp gemaakt en hebben de eerste 26 kavels uitgegeven en starten de kaveluitgifte voor de resterende kavels. Ook hebben we overeenkomsten met de ontwikkelaars in Stakenbeek en Gravenbeek afgesloten. De bouw van de projectmatige woningen en vrije kavels in Gravenbeek is gestart na een voorspoedige verkoop. In de Langestraat maakte WBO, door de sloop van woningen, ruimte voor realisering van het project Het Pakhuis.

Economie
We hebben bestaande en nieuwe ondernemers gefaciliteerd in groei en verhuizing. Door middel van accountmanagement, faciliteren van ruimtelijke initiatieven en bedrijfsbezoeken hebben we contact gehad met onze ondernemers. We gaven daarnaast kavels uit voor bedrijventerrein Jufferbeek Zuid en werkten ideeën uit voor Jufferbeek Noord in de Omgevingsvisie.

We hebben met de 14 Twentse gemeenten en Twenteboard gewerkt aan het ontwikkelen van het Nationaal Programma Vitale Regio’s en de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente. Die stukken zijn of worden input richting het Rijk voor de gewenste schaalsprong in Twente waarbij economie een belangrijke pijler is.

De uitgebreide financiële analyse van het programma is opgenomen in hoofdstuk 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025.

Toelichting bij de verplichte indicatoren:

1. De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

     2. Vestigingen van bedrijven betreft het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 

     3. Nieuw gebouwde woningen betreft het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen. 

     4. De demografische druk betreft de som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per 100 personen in verhouding tot de personen in de              leeftijd van 20-65 jaar. 

Binnen het programma zijn de volgende actuele beleidstukken aan de orde:

Binnen het programma zijn de volgende gemeenschappelijk regelingen, bestuursovereenkomst of deelnemingen van toepassing. Voor een gedetailleerde uiteenzetting verwijzen wij u naar de toelichting bij 3.5 Paragraaf verbonden partijen. 

Oldenzaal zet de kracht van cultuur en sport in voor een levendige stad en een prettig leefbare samenleving waaraan iedereen kan meedoen.  

Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden:  

• Sportbeleid activering 
• Cultureel erfgoed 
• Sportaccommodaties 
• Musea 
• Cultuurpresentatie, -productie en –participatie 
• Media  

Dit programma draagt bij aan de volgende Global Goals: 

Het programma Cultuur, sport en ontspanning stond het afgelopen jaar in het teken van het versterken van het culturele en sportieve ecosysteem van Oldenzaal. Cultuur en sport dragen bij aan een levendige stad en een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Door verbinding te leggen tussen verenigingen, instellingen, onderwijs en maatschappelijke partners wordt gewerkt aan toegankelijkheid, kwaliteit en toekomstbestendigheid.

Ieder kind moet de mogelijkheid hebben om kennis te maken met kunst, cultuur en erfgoed. In Oldenzaal werken het basisonderwijs, culturele instellingen en de gemeente daarom al jaren samen aan een stevig aanbod cultuureducatie. Dit gebeurt via het Kunstmenu, waaraan alle basisscholen deelnemen en waarvoor een nieuw vierjarig plan is gemaakt.

Bibliotheek Oldenzaal biedt naast leesplezier ook veel informatie. Sinds 2025 hebben gemeenten de wettelijke taak (zorgplicht) een volwaardige bibliotheek te hebben. Bibliotheek Oldenzaal versterkt het aanbod en heeft daarbij met name aandacht voor (digi)taalvaardigheid, in aansluiting op de visie Oldenzaal digiTAAL.

In 2025 heeft Oldenzaal aandacht besteed aan het verhaal van de beruchte Twentse misdadiger Huttenkloas. Dit gebeurde met activiteiten als lezingen, stadswandelingen en een bezoek aan een rechtbank, waarbij een relatie werd gelegd tussen sociale omstandigheden en rechtspraak vroeger en nu. Zo’n 9.000 bezoekers zagen het historische openluchttheaterstuk hierover op Het Hulsbeek. De organisatie was in handen van Museum Oldenzaal en Oldenzaal Promotie, waarbij werd samengewerkt met andere lokale partners.

Binnen sport en bewegen is gewerkt aan een toekomstbestendige exploitatie van sportcentrum Vondersweijde. Daarbij wordt onderzocht welke organisatievorm voor Sport Oldenzaal B.V. het beste aansluit bij de maatschappelijke doelen en de gewenste kwaliteit en toegankelijkheid van de sportvoorzieningen. Door tijdelijke verlenging van de dienst van algemeen economisch belang en de daaraan gekoppelde huur- en exploitatieovereenkomst is ruimte gecreëerd om verschillende scenario’s zorgvuldig te onderzoeken en tot een weloverwogen keuze te komen.

In aansluiting op het besluit van het college in 2024 om de sportfunctie van sportpark De Thij te handhaven, is in 2025 een volgende stap gezet in de herontwikkeling. Green Engineers is gestart met verkennende gesprekken met de drie bestaande verenigingen. Deze gesprekken vormen de basis voor de verdere herinrichting van het sportpark.

Naast deze trajecten is gewerkt aan de verdere uitvoering van het accommodatiebeleid voor sport en cultuur. Zo is gestart met de voorbereiding van de gymzaal bij de Franciscusschool (Lyceumstraat), in samenhang met de brede ontwikkeling binnen onderwijshuisvesting. Tegelijkertijd is ingezet op harmonisatie en toekomstbestendigheid van beheer en exploitatie van de buitensport-accommodaties. In navolging op het verkennend rapport van Synarchis over de harmonisatie van de buitensport is in 2025 gestart met de verdere uitwerking hiervan.

Lokale verbinders, zoals buurtbeweeg-coaches en de cultuurmakelaar, ondersteunen culturele en sportieve verenigingen en versterken de verbinding met onderwijs, zorg en welzijn. Daarbij is ook aandacht voor de uitdagingen waarmee deze organisaties worden geconfronteerd, zoals stijgende lasten en veranderende omstandigheden. De vitaliteit van het Oldenzaalse verenigingsleven was een belangrijk aandachtspunt.

De uitgebreide financiële analyse van het programma is opgenomen in hoofdstuk 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025.

Toelichting bij de verplichte indicatoren:

1. Niet sporters betreft het percentage van het aantal inwoners die niet wekelijks sporten (van 19 jaar en ouder) 

Binnen het programma zijn de volgende actuele beleidstukken aan de orde:

Binnen het programma zijn de volgende gemeenschappelijk regelingen, bestuursovereenkomst of deelnemingen van toepassing. Voor een gedetailleerde uiteenzetting verwijzen wij u naar de toelichting bij 3.5 Paragraaf verbonden partijen. 

We streven naar een krachtige samenleving waarin de inwoner mee doet naar eigen kunnen en daar waar nodig ondersteund wordt. Zo streven we naar een Oldenzaal met zelfredzame, gezonde en verbonden inwoners die zich veilig voelen. 

Onder dit programma vallen de volgende wettelijk verplichte taakvelden:  

• Openbaar basisonderwijs 
• Begeleide participatie 
• Onderwijshuisvesting 
• Arbeidsparticipatie 
• Onderwijsbeleid en leerlingzaken 
• Maatwerkvoorzieningen (WMO) 
• Cultuurpresentatie, -productie en - participatie  
• Maatwerkdienstverlening 18+ 
• Media 
• Maatwerkdienstverlening 18- 
• Wijkteams 
• Geëscaleerde zorg 18+ 
• Inkomensregelingen 
• Geëscaleerde zorg 18- 
• Samenkracht en burgerparticipatie 
• Volksgezondheid 

Dit programma draagt bij aan de volgende Global Goals: 

Het sociaal domein stond het afgelopen jaar in het teken van het verder uitvoeren en concretiseren van de ingezette koers. De uitgangspunten uit het Beleidskader 2022 en het raadsprogramma ‘Samen vooruit, juist nu’ bleven leidend. We werken toe naar een krachtige samenleving waarin inwoners naar eigen vermogen meedoen en waar nodig passende ondersteuning krijgen. Zelfredzaamheid, gezondheid, veiligheid en verbondenheid vormen daarbij de rode draad.

Een belangrijk aandachtspunt was de verdere uitwerking van de integrale aanpak binnen het sociaal domein. Met de opdracht Integraal werken, integrale toegang en fysieke huisvesting Sociaal Plein is hier concreet invulling aan gegeven. Eind 2025 is een rapportage opgeleverd waarin richtinggevende keuzes zijn gemaakt voor de verdere ontwikkeling van integraal werken en de inrichting van de toegang. Denk aan heldere werkprocessen, een duidelijke rolverdeling en aandacht voor implementatie. De verdere vertaling van de gemaakte keuzes naar concrete werkwijzen en afspraken krijgt in 2026 een vervolg. Parallel hieraan is gewerkt aan de voorbereiding van het Sociaal Plein aan de Ganzenmarkt 11. Deze locatie moet uitgroeien tot een herkenbare en toegankelijke plek waar inwoners terecht kunnen met vragen en waar professionals elkaar ontmoeten. Daarmee wordt de integrale toegang inhoudelijk en fysiek versterkt.

Om de gewenste maatschappelijke effecten te bereiken, zijn verdere stappen gezet in het subsidiebeleid door het vaststellen van de Subsidieregeling sociaal domein. Deze regeling ondersteunt organisaties bij activiteiten die bijdragen aan een krachtige Oldenzaalse samenleving. Daarmee wordt gerichter gestuurd op maatschappelijke impact en aansluiting bij de behoeften van inwoners.

Preventie en het versterken van de sociale basis bleven belangrijke speerpunten. De visie sociale basis is vastgesteld en vormt het kader voor het versterken van ontmoeting, ondersteuning en participatie in wijken en buurten. Met deze visie wordt gewerkt aan een veerkrachtige en verbonden gemeenschap waarin inwoners elkaar weten te vinden en actief deelnemen aan de samenleving. De uitvoering krijgt vorm via verschillende deelterreinen, zoals mantelzorg, vrijwilligersbeleid en de aanpak van eenzaamheid. In het verlengde hiervan zijn de thema’s uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) verder doorontwikkeld. In 2025 is gestart met de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht, waarmee uitvoering wordt gegeven aan alle vijf de ketenaanpakken. Daarnaast is ingezet op een gezonde leefomgeving. In samenwerking met het fysieke domein en partners is de openbare ruimte verder ingericht met extra focus op ontmoeten, bewegen en vergroenen.

Ook binnen de ondersteuning aan inwoners zijn belangrijke stappen gezet. Regionaal zijn nieuwe afspraken gemaakt over de inkoop en uitvoering van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. Daarbij is toegewerkt naar een meer uniforme werkwijze, passende producten en duidelijke kaders voor uitvoering. Dit heeft geleid tot actualisatie van verordeningen, beleidsregels en uitvoeringsbesluiten. 2025 gold daarbij als overgangsjaar waarin werd gewerkt aan zorgvuldige implementatie en waar nodig her-indicaties plaatsvinden. Het doel blijft om passende, betaalbare en toegankelijke ondersteuning te bieden, met oog voor eigen kracht en maatwerk.

De bestaande samenwerking rondom beschut werk is beëindigd en vervangen door een nieuwe publiek-publieke samenwerking binnen de regio. Hiermee wordt per 2026 een duurzame uitvoering van beschut werk geborgd, met behoud van ontwikkelkansen voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. De overgang is in 2025 zorgvuldig voorbereid, zowel bestuurlijk als juridisch en organisatorisch.

Daarnaast is de regionale samenwerking voor de Participatiewet verder versterkt door toe te werken naar de realisatie van één gezamenlijk loket in Twente, waar inwoners en werkgevers terecht kunnen met vragen over werk, scholing en ontwikkeling. Hiermee wordt de dienstverlening overzichtelijker en beter op elkaar afgestemd.

Verder is gewerkt aan het herijken van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) voor de periode 2025–2040, met een doorkijk naar 2050. In nauwe samenwerking met schoolbesturen is een geactualiseerd plan opgesteld dat inspeelt op nieuwe wettelijke kaders, financiële fasering en actuele thema’s zoals duurzaamheid. Hiermee wordt samen met het onderwijsveld gewerkt aan passende en duurzame schoolgebouwen en een optimaal onderwijsklimaat.

We boekten verder concrete resultaten op het gebied van:

·       vaststelling van het beleidsplan Schuldhulpverlening 2025–2029 en voortzetting van de aanpak Jongeren en Schulden;

·       doorontwikkeling van de Lokale Educatieve Agenda, met nadruk op interprofessioneel (samen)werken in de wijk;

·       versterking van vroeg-signalering binnen armoede en schulden in samenwerking met partners in de stad;

·       voorbereiding op de invoering van de Participatiewet in Balans;

·       regionale afstemming binnen maatschappelijke opvang en beschermd wonen, passend bij de herijkte visie;

·       verdere uitwerking van de uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn en Zorg, gericht op zelfstandig wonen en samenredzaamheid;

·       inzet op een zorgvuldige invulling van de migratieopgave, inclusief afronding van de regionale aanbesteding voor de B1-route inburgering met nieuwe overeenkomsten per 2026.

De uitgebreide financiële analyse van het programma is opgenomen in hoofdstuk 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025.

Toelichting bij de verplichte indicatoren:

1. Absoluut verzuim betreft het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5-18 jaar en niet beschikt zijn  of vrijgesteld.
   
   
2.  Relatief verzuim betreft het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd                verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken.

     3. Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie betreft het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen                       zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

     4. Banen betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar

     5. Jongeren met en delict voor de rechter betreft het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen

     6. Kinderen in uitkeringsgezin betreft het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen

     7. Netto arbeidsparticipatie betreft het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (beroeps- en niet- beroeps)bevolking

     8. Werkloze jongeren betreft het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar)

     9. Personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand en de Participatiewet.

  10. Lopende reïntegratie uitkeringen betreft het aantal lopende re-integratievoorzieningen (eind peilperiode) per 10.000 inwoners (15-64 jaar)

  11. Jongeren met jeugdhulp betreft het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar

  12. Jongeren met jeugdbescherming betreft het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18                 jaar;

  13. Jongeren met jeugdreclassering betreft het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23               jaar);

  14. Cliënten met een maatwerkarrangement WMO betreft het aantal cliënten per 1.000 inwoners met een vorm van specialistische ondersteuning binnen.

Binnen het programma zijn de volgende actuele beleidstukken aan de orde:

Binnen het programma zijn de volgende gemeenschappelijk regelingen, bestuursovereenkomst of deelnemingen van toepassing. Voor een gedetailleerde uiteenzetting verwijzen wij u naar de toelichting bij 3.5 Paragraaf verbonden partijen. 

Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: 
OZB woningen en niet woningen 
Vennootschapsbelasting 
Belastingen overig 
Overhead 
Beheer overige gebouwen en gronden 
Treasury 
Algemene uitkering en gemeentefonds 
Mutaties reserves en voorzieningen 
Overige baten en lasten 

Onder dit programma vallen de volgende taakvelden:

• OZB woningen en niet woningen
• Vennootschapsbelasting
• Belastingen overig
• Overhead
• Beheer overige gebouwen en gronden 
• Treasury 
• Algemene uitkering en gemeentefonds
• Mutaties reserves en voorzieningen
• Overige baten en lasten 

De uitgebreide financiële analyse van het programma is opgenomen in hoofdstuk 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025.

Toelichting bij de verplichte indicatoren:                        
1.    Gemiddelde WOZ-waarde betreft de gemiddelde WOZ-waarde van woningen;      

2.   Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden betreft het som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde WOZ-waarde van woningen
        in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele  heffingskorting.      

3.   Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden betreft het som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde WOZ-waarde van
       woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele  heffingskorting.

Binnen het programma zijn de volgende actuele beleidstukken aan de orde:

Binnen het programma zijn de volgende gemeenschappelijk regelingen, bestuursovereenkomst of deelnemingen van toepassing. Voor een gedetailleerde uiteenzetting verwijzen wij u naar de toelichting bij 3.5 Paragraaf verbonden partijen.